བདེ་ཆེན་ཁུལ་མི་དམངས་སྨན་ཁང་གིས་ཀ་པ་རིམ་པ་གསུམ་པའི་སྨན་ཁང་གི་བསྐྱར་ཞིབ་ལས་ཀ་བདེ་བླག་འགྲུབ་ཅིང་། ས་གནས་དེ་གའི་མང་ཚོགས་ཚོས་སྒོ་རྩར་ཀ་པ་རིམ་པ་གསུམ་པའི་སྨན་བཅོས་ཞབས་ཞུ་ཚད་ལྡན་ཅན་ལོངས་སྤྱོད་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད།

འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས་དེར་དམིགས་ནས་སྨན་ཁང་གི་གཙོ་གནད་རིག་ཚན་འཛུགས་སྐྱོང་གི་གྲུབ་འབྲས་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་མངོན་གྱི་ཡོད། མཆིན་པ་དང་མཁྲིས་པ། ཕོ་བ། རྒྱུ་མ་བཅས་ཀྱི་སྐྲན་ནད་ལྟེ་གནས་ཁུལ་ཡོངས་ཀྱི་སྐྲན་ནད་ཀྱི་རིག་ཚན་མང་བའི་ནད་བརྟག་སྨན་བཅོས་ལྟེ་གནས་ཐོག་མ་དེར་བརྩིས་ཡོད། རིག་ཚན་གྱི་ཚད་བརྒལ་དང་དུས་མཚུངས་ཁུལ་མི་དམངས་སྨན་ཁང་གིས་ཚན་ཞིབ་སློབ་ཁྲིད་དང་། ཤེས་ལྡན་པ་གསོ་སྐྱོང་། རིག་ལྡན་ཞབས་ཞུ་བཅས་ཀྱི་ལས་དོན་ལ་དུས་གཅིག་ཏུ་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཡོད།

ཁུལ་རིམ་པའི་སྨན་བཅོས་ལས་ཁུངས་ཀྱི་མགྱོགས་མྱུར་གོང་སྤེལ་ནི། ཁུལ་ཡོངས་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་བདེ་ཐང་མ་ལག་གི་གཅིག་གྱུར་བཀོད་སྒྲིག་དང་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་འདེགས་སྐྱོར་དང་བྲལ་ཐབས་མེད།

མ་ལག་འཐུས་ཚང་གཏོང་བ་དང་དུས་མཚུངས་སུ་མཉེན་སྟོབས་འཛུགས་སྐྲུན་མྱུར་དུ་ཇེ་མགྱོགས་སུ་བཏང་ཞིང་། ཧྲང་ཧའེ་གྱིས་ཡུན་ནན་དང་། ཁུན་མིང་གིས་བདེ་ཆེན་ལ་བཅས་ལ་ཁ་གཏད་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་ཚད་ཇེ་མང་དུ་བཏང་བ་དང་། ལག་རྩལ་གསར་པ་དང་ལས་གཞི་གསར་པ་བརྒྱ་ལྷག་དོན་འཁྱོལ་བྱས། སྡོད་དམངས་ཀྱི་བདེ་ཐང་ཡིག་ཚགས་དང་ཁྱིམ་ཚང་སྨན་པའི་གན་རྒྱ་འཇོག་པའི་ཞབས་ཞུའི་ཁེབས་ཚད་རྒྱུན་མཐུད་དུ་ཇེ་ཆེར་བཏང་ཡོད།

   སྨན་བཅོས་འགན་བཅོལ་སྒྱུར་བཅོས་བྱས་པ་ལས་མང་ཚོགས་ལ་ཐད་ཀར་ཕན་པ་ཐོབ་པ་དང་།རང་ཁུལ་གྱིས་སྨན་བཅོས་འགན་བཅོལ་གྱི་དམངས་ཕན་སྲིད་ཇུས་རབ་དང་རིམ་པ་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ་སྨན་བཅོས་འགྲོ་གྲོན་ཐད་ཀར་ཉུང་དུ་དང་རྩ་ཆག་གཏོང་ཐུབ་པ་བྱུང་བ།རིག་ལྡན་སྨན་བཅོས་འགན་བཅོལ་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་ཕན་འབྲས་མངོན་གསལ་དོད་པོ་ཐོན་པ།སྨན་བཅོས་འགན་བཅོལ་ཨང་རྟགས་སྤྱོད་ཚད་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་ཨང་བཞི་པར་སླེབས་པ།གཞི་རིམ་སྨན་བཅོས་སྒྲིག་གཞི་196ལ་སྨན་བཅོས་འགན་བཅོལ་གྱི“གྲོང་ཚོ་ཚང་མར་ཁྱབ་པ”བྱུང་བ།སྨན་བཅོས་འགན་བཅོལ་ནང་ཞུགས་མཁན་མང་ཚོགས་ལ“སྒོ་རྩར”སྨན་བཅོས་འགན་བཅོལ་གྱི་ཞབས་ཞུ་ལོངས་སྤྱོད་ཐུབ་པ་བྱུང་བ།སྨན་བཅོས་འགན་བཅོལ་གྱི་སྨན་རིན་བསྐྱར་བརྩི་དང་ས་ཆ་གཞན་དུ་སྨན་བཅོས་བྱས་ནས་བསྡོམས་རྩིས་རྒྱག་དཀའ་བའི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་ནུས་ལྡན་ཐུབ་པ་རེད།

ཁུལ་ཡོངས་ཀྱི་སྨན་བཅོས་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་རིམ་སྤོར་བྱེད་རིང་།ཁུལ་བོད་ལུགས་སྨན་ཁང་གིས་མི་རིགས་ཀྱི་གསོ་རིག་གི་ལེགས་ཆར་གཞི་ཚུགས་ནས་མཆོང་སྐྱོད་ལྟ་བུའི་འཕེལ་རྒྱས་བཏང་།

    རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་གཙོ་གནད་ཆེད་ཚན་རུས་ནད་ཚན་ཁག་ནི་ཁུལ་བོད་ལུགས་སྨན་ཁང་གི་ཆེས་མིག་ལ་གསལ་བའི་མིང་བྱང་གསར་པ་དེ་རེད། ཆེད་ཚན་རུས་ནད་ཚན་ཁག་དེས་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་མངོན་མིན་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་གི་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་རུས་ནད་གསོ་ཐབས་རྒྱུན་འཛིན་བྱས་ཡོད་ལ། དེང་རབས་གསོ་རིག་གི་ལག་རྩལ་དང་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་ནས་སྒྲིག་ཆས་སྔོན་ཐོན་སྒྲིག་སྦྱོར་བྱས་ཡོད་པ་མ་ཟད། བོད་ལུགས་གསོ་རིག་གི་ཁྱད་ལྡན་ནད་སྐྱོང་རྣམ་གྲངས་12བྱས་པ་དང་འབྲེལ་རིགས་གཅིག་མཁས་ཅན་གྱི་གཞི་རིམ་ལས་དོན་ས་ཚིགས་བཙུགས་ནས་མཐའ་འཁོར་གྱི་ས་ཆ་མང་པོར་ཞབས་འདེགས་ཞུ་བའི་ཁྱབ་ཚད་རིང་དུ་བཏང་ཡོད། མིག་སྔར་ཁུལ་ཡོངས་སུ་ཀྲུང་ལུགས་དང་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་གི་སྨན་བཅོས་སྒྲིག་གཞི་24དང་བོད་སྨན་སྨན་སྦྱོར་121། སྨན་བཅོས་ཞབས་ཞུ་23སྨན་བཅོས་འགན་བཅོལ་གྱི་འགྲོ་གྲོན་རྩིས་ཞུའི་ནང་བཅུག་ཡོད་ལ། ཀྲུང་ལུགས་དང་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་གི་ཞབས་ཞུའི་དྲ་རྒྱ་ཁྱབ་ཡོད། ཤང་དང་གྲོང་རྡལ་དང་གྲོང་ཚོ་རིམ་པའི་སྨན་བཅོས་སྒྲིག་གཞིར་གཞི་རྩའི་ཆ་ནས་ཀྲུང་ལུགས་དང་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་གི་འོས་འཚམ་ལག་རྩལ་ཞབས་ཞུ་མཁོ་འདོན་ཐུབ་ཡོད་པ་རེད།

ཁུལ་རིམ་པའི་སྨན་བཅོས་སྒྲིག་གཞིའི་སྣེ་ཁྲིད་འོག་རྫོང་རིམ་པའི་སྨན་ཁང་གི་ཞབས་ཞུའི་ནུས་པ་བརྟན་པོའི་ངང་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ཡོད། འབའ་ལུང་རྫོང་དང་འཇོལ་རྫོང་མི་དམངས་སྨན་ཁང་ཀ་པ་རིམ་པ་གཉིས་པར་དཔྱད་ཞིབ་བྱས་པ་བརྒྱུད་སེམས་ཀྱི་ཉི་ཟླ་གྲོང་ཁྱེར་མི་དམངས་སྨན་ཁང་དང་། འབའ་ལུང་རྫོང་ཀྲུང་ལུགས་གསོ་རིག་དང་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་སྨན་ཁང་། འཇོལ་རྫོང་མི་དམངས་སྨན་ཁང་གཉིས་པ་སོགས་སྨན་བཅོས་སྒྲིག་གཞི་ཁག་གཅིག་དངོས་སུ་སྤྱོད་འགོ་ཚུགས། ཁུལ་རིམ་པའི་འགོས་ནད་སྨན་ཁང་དང་འཕྲལ་སྡོམ་དངོས་ཟོག་གསོག་འཇོག་ལྟེ་གནས་བསྐྲུན་ནས་སྤྱོད་འགོ་ཚུགས་ལ། ཤང་དང་གྲོང་རྡལ་རིམ་པའི་ངོས་ནས་ཁུལ་ཡོངས་ཀྱི་ཤང་དང་གྲོང་རྡལ་གྱི་འཕྲོད་བསྟེན་ཁང་30ཚང་མ་ཚད་གཞི་ལོན་པ་དང་དེའི་ནང་ཤང་7རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འོས་སྦྱོར་ཚད་གཞིར་སླེབས་པ་དང་གྲོང་ཚོ་རིམ་པའི་ཞབས་ཞུའི་དྲ་རྒྱ་སྔར་བས་བརྟན་དུ་ཕྱིན་ནས་གྲོང་ཚོ་163གྱི་འཕྲོད་བསྟེན་ཁང་ཚང་མ་ཚད་ལྡན་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དང་གྲོང་གསེབ་སྨན་པ་330བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཏེ“གྲོང་ཚོ་རེར་སྨན་པ་རེ”ཡོད་པ་བྱས་ཡོད།

   རྒྱང་རིང་འཕྲུལ་མིའི་གཤགས་བཅོས་བྱེད་པ་ནས་གདོང་འཁྲུད་སྨན་བཅོས་དང་རང་འདེམས་རྩིས་རྒྱག་ཁྱབ་གདལ་བཏང་བའི་བར་དང་།བོད་སྨན་དང་སྨན་རྫས་སྨན་བཅོས་འགན་བཅོལ་ནང་འཇུག་པ་ནས་གཞི་རིམ་གྱི་ཞབས་ཞུ་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་པའི་བར་འགྱུར་ལྡོག་དེ་དག་ལས་རང་ཁུལ་གྱི་འཕྲོད་བསྟེན་བདེ་ཐང་བྱ་གཞག་ལ་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་མཚོན་ཡོད། ཧྲང་ཧའེ་དང་ཡུན་ནན་དབར་གྱི་མཉམ་ལས་དང་།རིག་ལྡན་སྨན་བཅོས།མི་རིགས་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པ། སྨན་བཅོས་འགན་བཅོལ་སྒྱུར་བཅོས་བཅས་ཕྱོགས་མང་པོའི་མཉམ་ཤུགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཐུན་མོང་ཐོག་ས་མཐོའི་མི་རིགས་ཁག་གི་མང་ཚོགས་ཀྱི་བདེ་ཐང་དང་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པའི་ལམ་བུ་བཏིང་ཡོད།